Facet, który potrafił powiedzieć ci wszystko, oprócz tego jak to naprawdę smakuje

Facet, który potrafił powiedzieć ci wszystko, oprócz tego jak to naprawdę smakuje

Niektórzy mężczyźni spędzają lata, przygotowując się do podróży, w którą nigdy nie ruszają. To historia jednego z nich.

Był pewien człowiek, który przez siedem lat studiował mapy. Nie tylko je czytał. Zapamiętywał je. Potrafił opowiedzieć ci o każdej drodze przez każde pasmo górskie w zachodniej części kontynentu. Wiedział, gdzie są przełęcze, które trasy zalewa wiosną, które szlaki zamierają zimą. Przeczytał relacje każdego odkrywcy, który opisał te góry, porównał ich notatki, sprawdził je ze sobą i poprawiał ich błędy na marginesach własnych egzemplarzy.

Mężczyźni przychodzili z innych miasteczek, żeby z nim posiedzieć. Opisywali trasę, którą planowali, a on przerywał im, zanim zdążyli dokończyć pierwsze zdanie.

– Znam tę drogę – mówił. – Jakieś sześć kilometrów za drugim grzbietem jest jar, którego większość ludzi nie zauważa, dopóki już w nim nie siedzi. Musicie odbić na północ, zanim tam dotrzecie.

Oni kiwali głowami, ruszali w drogę i wracali po tygodniach z wyrazem twarzy ludzi, którzy naprawdę gdzieś byli.

On nigdy z nimi nie poszedł.

Zatrzymaj się przy tym obrazie na chwilę: mężczyzna, który zna każdą trasę przez góry, ale nigdy nie poczuł, jak zmienia się grunt pod jego butami, gdy wyjdzie poza granice miasta.

Biblioteka, którą zbudował

 

Jego dom był pełen książek. Dzienników ludzi, którzy przeszli przez pasmo latem oraz ludzi, którzy próbowali zrobić to zimą i w większości przeżyli. Podręczników technicznych o pracy z liną, wysokości i odczytywaniu pogody z kształtu chmur. Filozofii napisanej przez mężczyzn, którzy spędzili lata w dziczy i wrócili odmienieni.

Przeczytał je wszystkie. Niektóre dwa razy. Kilka z nich tyle razy, że grzbiety się rozpadły, więc sam je oprawił na nowo.

W niektóre wieczory mężczyźni z miasteczka zbierali się w jego domu, a on czytał im fragmenty na głos. Wszyscy zawsze wychodzili z poczuciem, że zrozumieli coś, czego wcześniej nie rozumieli.

Sam gospodarz leżał potem bezsennie z tym przyjemnym poczuciem, że dał innym coś użytecznego, a pod spodem z czymś jeszcze, czemu wolał nie przyglądać się zbyt uważnie.

Wmawiał sobie, że wciąż się przygotowuje. Że są jeszcze rzeczy, których nie wie.

Przeczytał o pewnym rodzaju choroby wysokościowej, która potrafi uderzyć bez ostrzeżenia i chciał lepiej ją zrozumieć, zanim wyruszy. Przeczytał o przeprawie przez rzekę, na której można popełnić błędy niewidoczne na pierwszy rzut oka i chciał czuć się w pełni gotowy, zanim sam będzie musiał się z nią zmierzyć.

Wiedział jednak, że mężczyźni przychodzący do niego również nigdy nie czuli się w pełni gotowi.

Mimo to ruszali.

Ilekroć patrzył, jak odchodzą, ogarniało go dziwne uczucie niepokoju, którego nie potrafił nazwać.

 

Młodszy mężczyzna

 

Pewnej wiosny przyszedł do niego młodszy mężczyzna w grupie trzech osób. Żaden z nich nie czytał zbyt wiele.

Mieli jedną starą mapę, na której połowa informacji była błędna, jedną wspólną parę nowych, sztywnych butów i tyle pewności siebie, że z nawiązką rekompensowała wszystko, czego nie wiedzieli.

Najwięcej mówił właśnie ten młody człowiek. Chciał wiedzieć, którędy najlepiej przejść przez góry. Mężczyzna opowiedział im wszystko, co wiedział. Z pamięci narysował dokładniejszą mapę. Opisał teren z taką precyzją, że młody mężczyzna powiedział:

— Mam wrażenie, jakbym już go widział.

— Będziemy gotowi? — zapytał.

— Będziecie wiedzieli, czego się spodziewać – odpowiedział mężczyzna. – Reszty nauczycie się, kiedy tam dotrzecie.

Wypowiedział te słowa odruchowo, tak jak mówi się rzeczy, które powtarzało się w różnych wersjach przez całe lata.

Dopiero chwilę później naprawdę usłyszał własne słowa. Reszty nauczycie się, kiedy tam dotrzecie. Patrzył, jak cała trójka odchodzi i poczuł coś, czego nie potrafił od razu zrozumieć.

Byli gorzej przygotowani od niego. Byli gorzej przygotowani od niego przez całe siedem lat. A jednak cała trójka zdążyła już zniknąć za granicą miasta, podczas gdy on nadal stał w drzwiach własnego domu.

Co zauważył, gdy wrócili

 

Trzy tygodnie później wrócili. Cała trójka. Opaleni, spokojniejsi niż przed wyjazdem, poruszający się z tą swobodą, którą mają mężczyźni, którzy przeszli razem przez coś trudnego i wyszli z tego cali. I wtedy dostrzegł coś, czego przez wszystkie te lata nie zauważał, zbyt pochłonięty swoimi książkami.

Mężczyźni nie wracali jedynie odmienieni. Wracali razem. Nie zawsze w tym samym składzie, w którym wyjeżdżali, ale zawsze w grupach. Spotykali się przy ognisku, w gospodzie albo na skraju miasta przed kolejną wyprawą.

Godzinami rozmawiali językiem, który nie był już całkiem tym samym językiem, którym posługiwali się wszyscy inni.

Był zbudowany ze wspólnych doświadczeń prawdziwego terenu, prawdziwej pogody i prawdziwych decyzji podejmowanych wtedy, gdy mapa przestawała już cokolwiek podpowiadać.

Nie rozmawiali o teoriach. Rozmawiali o konkretach.

— Ta przeprawa przez północne odgałęzienie rzeki… ta, na której nurt ciągnie w lewo, a orientujesz się dopiero, kiedy już jesteś w wodzie. Ciebie też złapała?
— Za pierwszym razem tak. Za drugim zrobiłem to inaczej…

Tamten człowiek miał wiedzę. Ci mężczyźni mieli coś jeszcze.

Mieli pewność siebie, która rodzi się dopiero wtedy, gdy zrobiłeś coś naprawdę trudnego, a potem mogłeś przepracować to doświadczenie z kimś, kto dokładnie rozumiał, przez co przeszedłeś.

Kiedy przed kolejną wyprawą znów pojawiały się wątpliwości, nie wracali do książek. Rozmawiali z ludźmi, którzy naprawdę tam byli.

Patrzył na nich i po raz pierwszy zrozumiał, dlaczego jego wieczory spędzane na czytaniu fragmentów książek na głos – choć wydawały się tak pożyteczne – nigdy nie przynosiły tego samego efektu.

Informacje były takie same. Inny był kontekst, w jakim zostały zdobyte.

Istnieje przepaść, której nie da się zmierzyć kilometrami, między poznaniem czegoś samotnie we własnym pokoju a poznaniem tego samego dlatego, że przeżyłeś to ramię w ramię z mężczyznami, którzy przechodzili przez to razem z tobą.

Zauważył jeszcze coś.

Ta trójka, która właśnie wróciła, nie należała do najlepiej przygotowanych ludzi, jacy kiedykolwiek siedzieli naprzeciwko niego.

Patrząc obiektywnie, byli jednymi z najgorzej przygotowanych. Ale poszli razem. Razem się potykali. Razem szukali rozwiązań. Razem nauczyli się, jak sobie radzić. A teraz nosili się jak mężczyźni, którzy wiedzą, że poradzą sobie z tym, co przyniesie następna wyprawa.

Nie dlatego, że przeczytali więcej. Dlatego, że zrobili to już raz i nie byli wtedy sami.

 

Co naprawdę się działo

 

Wieczorem, po powrocie młodego mężczyzny i jego towarzyszy, rozłożył wokół siebie mapy i zrobił coś, czego wcześniej nigdy nie zrobił. Zadał sobie uczciwe pytanie. Kiedy wreszcie będę gotowy? Pod odpowiedzią, którą zwykle sobie dawał, znalazł jednak inną. Taką, która czekała tam już od dawna. Nie wiedział. Nie wiedział nawet, jak powinno wyglądać uczucie gotowości, ponieważ nigdy nie próbował się o tym przekonać.

Wmawiał sobie, że stopniowo zbliża się do wymaganego poziomu przygotowania. Tyle że ten poziom za każdym razem niepostrzeżenie się oddalał, gdy tylko był blisko jego osiągnięcia.

Zawsze pozostawało jeszcze coś do zrozumienia. Jeszcze jedna relacja do przeczytania. Jeszcze jedna luka w wiedzy do uzupełnienia. W pewnym momencie, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, zaczął traktować przygotowania jako substytut tego, do czego miały go przygotować.

Mapy nie były górami. Wiedział o tym intelektualnie. Powtarzał to w różnych słowach niemal każdemu mężczyźnie, który siadał naprzeciwko niego. Ale wiedzieć coś i doświadczyć czegoś to dwie zupełnie różne rzeczy. To różnica, której nie da się wyjaśnić w książkach. Można ją odkryć wyłącznie poprzez działanie. I wtedy dostrzegł jeszcze jeden element, którego przez cały czas mu brakowało.

Nie chodziło tylko o to, że tamci mężczyźni wyruszyli. Chodziło o to, że wyruszyli razem. Pewność siebie, na którą on czekał, zanim odważy się zrobić pierwszy krok, również nie była czymś, co oni zabrali ze sobą. Zbudowali ją dopiero tam, w terenie.

Powstała dzięki szczególnej alchemii wspólnego mierzenia się z trudnymi rzeczami, ramię w ramię z innymi mężczyznami, którzy przechodzili przez dokładnie to samo.

Zatrzymaj się na chwilę. Bo prawdopodobnie właśnie teraz coś poruszyło się również w tobie. Jakieś ciche rozpoznanie. Coś, co już to wie. Wróć do tego uczucia.

 

Poranek, w którym wyruszył

 

Wyszedł jeszcze przed świtem, zanim ktokolwiek w miasteczku zdążył się obudzić. Nie zabrał wszystkich książek. Wziął tylko dwie. Jedna z nich była pusta. Uznał, że wszystko, czego nauczy się tam, w górach, zasługuje na to, by zapisać to w miejscu, którego nie wypełniają już cudze słowa. Był jakieś pięć klimetrów za granicą miasta, gdy uświadomił sobie, że się boi.

Nie bał się żadnego konkretnego zagrożenia, o którym wcześniej czytał. Po prostu odczuwał zwyczajny strach, ten rodzaj lęku, który okazuje się całkowicie normalny, kiedy naprawdę ruszysz przed siebie i odkryjesz, że wcale cię nie zatrzymuje, tak jak zawsze wydawało ci się wcześniej.

Pierwszego wieczoru spotkał przy obozowisku mężczyznę, który czterokrotnie przeszedł przez to pasmo górskie. Nie należał do ludzi, którzy łatwo rozdają rady. Ale kiedy obejrzał jego mapy, przez dłuższą chwilę milczał. W końcu powiedział coś, czego tamten zupełnie się nie spodziewał.

— Ty już to wszystko wiesz. Teraz musisz tylko przestać wiedzieć to w samotności. Nie zrozumiał wtedy, co miał na myśli. Zrozumiał dopiero znacznie później.

Dopiero wtedy, gdy zapuścił się tak głęboko w góry, że mapy przestały być całkowicie dokładne, a decyzje trzeba było podejmować na bieżąco, korzystając wyłącznie z tego, co naprawdę zbudował w sobie.

Wtedy pojął, czym były książki. I czym nie były. Były niezbędne. Ale same nie wystarczały. Były przygotowaniem do doświadczenia, którego nie można zdobyć, dopóki nie przestaniesz się do niego przygotowywać i nie zaczniesz go naprawdę przeżywać. Zrozumiał także, dlaczego mężczyźni wracający z gór zawsze mieli w twarzach coś, czego wcześniej nie potrafił dostrzec.

Mieli za sobą samo doświadczenie. Potem rozmowę o tym doświadczeniu. A następnie kolejne decyzje podejmowane już w świetle tego, czego się nauczyli. Ten cykl nigdy nie powstaje w bibliotece. Powstaje w terenie.

Wśród innych mężczyzn, którzy przechodzą przez to samo.

 

O czym tak naprawdę jest ta historia

 

Ty również przeczytałeś wiele rzeczy. Prawdopodobnie bardzo wiele. Znasz teorię na tyle dobrze, że potrafiłbyś wyjaśnić ją komuś innemu. Być może sam nieraz przyłapałeś się na tym, że właśnie to robisz, opowiadasz o rzeczach, które rozumiesz, ale których jeszcze nie zamieniłeś w rzeczywistość. A jednocześnie jest w tobie jakaś część, która nieustannie przesuwa granicę gotowości.

Jeszcze jedna rzecz do nauczenia. Jeszcze jedno pojęcie do pełnego zrozumienia. Jeszcze jedna luka do uzupełnienia. I dopiero wtedy…

…w końcu zacznę.

Tylko że właśnie tutaj kryje się pułapka. Pewność siebie nie jest uczuciem, które zdobywasz przed działaniem.

To uczucie pojawia się dopiero po działaniu, kiedy wytrwasz w nim wystarczająco długo, by twój układ nerwowy nadrobił to, co twój umysł już wcześniej wiedział. Nie da się tego wyczytać z książek.

Nie da się tego wymyślić. Nie istnieje taka ilość przygotowań, która potrafi wytworzyć prawdziwą pewność siebie.

Jedyną rzeczą, która ją buduje, jest robienie tego, czego się obawiasz, ramię w ramię z mężczyznami, którzy robią to razem z tobą, tu i teraz, tam, gdzie mapa nie obejmuje już wszystkiego i resztę musicie odkryć wspólnie.

Źródło: The Guy Who Could Tell You Everything Except What It Actually Felt Like

 

Zobacz na: Cykl Obserwuj, Zorientuj, Zdecyduj i Działaj [O.O.D.A. Loop]
Uczenie się jako cykliczna aktualizacja obrazu rzeczywistości
Metoda Feynmana: Rekonstrukcja zamiast Konsumpcji – czytanie to nie uczenie się.

 

Trzy filary męskich relacji: Mentor, Kompan, Uczeń

Luke Belmar: Każdy mężczyzna powinien mieć trzy typy relacji.
Pierwszy: powinien mieć mentora. Spójrz na Homera, Sokratesa, Arystotelesa. Wszyscy mieli mentorów. Potrzebujesz kogoś, od kogo możesz się uczyć, kto jest bardziej doświadczony. Kto osiągnął więcej w dziedzinach, w których chcesz się rozwijać.

Drugi: potrzebujesz kogoś równego sobie. Potrzebujesz osoby na swoim poziomie, z którą się rozumiesz. Braterstwo.

I w końcu potrzebujesz podopiecznego. Każdy, nawet jeśli dopiero zaczyna, powinien mieć podopiecznego. Dlaczego? Bo taka osoba motywuje cię do dalszego rozwoju.

Każdy mężczyzna powinien mieć przynajmniej jedną osobę w każdej z tych trzech relacji. By móc omijać uczucia osamotnienia i wyizolowania. Ale czego to wymaga? Dwóch rzeczy.
Proaktywność, czyli aktywne wychodzenie i szukanie takich osób. Po drugie: intencjonalność. Jak wykorzystujesz tę relację? Musisz umieć zarówno dawać wartość, jak i ją otrzymywać. A dzięki temu co budujesz? Wzajemność.