Proszę o uwagę – Rollo Tomassi
21 wrzesień 2011
Na niemal każdym forum o „Grze” znajdziesz przynajmniej jeden wątek tygodniowo, który potępia rzekome zło tak zwanych „Atencjuszek”. Przez cały czas, jaki poświęciłem na zgłębianie mechaniki Gry, nie natrafiłem jednak na analizę, która naprawdę rozkładałaby na czynniki pierwsze, dlaczego zarówno mężczyźni, jak i kobiety rozróżniają jedną kobietę jako „Atencjuszkę”, a inną jako po prostu zwykłą kobietę szukającą uwagi.
Twoja matka, siostra, dziewczyna w barze i żona, z którą jesteś od 20 lat, wszystkie one szukają uwagi. Jedne bardziej, inne mniej, ale jest to integralna część kobiecej natury, by na różne sposoby przyciągać i utrzymywać uwagę.
Tak, rozumiem, że wszyscy ludzie, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, lubią uwagę z różnych powodów, ale jako płeć kobiety szukają jej i wykorzystują ją w zupełnie inny sposób niż mężczyźni. Od bardzo wczesnego wieku uwaga jest dla dziewczynek jednym z podstawowych wzmocnień. Jak już kiedyś wspominałem, częścią mojego wykształcenia psychologicznego była psychologia dziecięca, a moim ulubionym (i najwygodniejszym) „przypadkiem badawczym” była zawsze moja obecna przy mnie 7-letnia (wówczas) córka. Aby zrozumieć kobiecą dynamikę uwagi, trzeba cofnąć się do procesu socjalizacji dziewczynek w dzieciństwie. Istnieją niezliczone badania skupiające się na tym, że uwaga jako wzmocnienie jest istotnym konstruktem psychologicznym u kobiet. Dodam też, że z naukowego punktu widzenia nie istnieje coś takiego jak absolutna natura czy absolutne wychowanie w odniesieniu do osobowości lub różnic płciowych, więc pewna część socjalizacji i wyuczonych zachowań naturalnie wzmacnia postrzeganie uwagi jako nagrody. Jednak korzeń tej potrzeby zaczyna się w biologii kobiety.
Kilka podstawowych kwestii
Tak jak mężczyźni posiadają testosteron jako główny hormon definiujący płeć, tak ciała kobiet produkują w większych ilościach estrogen i oksytocynę. Badania pokazują, że oba te hormony wzmacniają skłonność do opiekuńczości jako podstawowej cechy kobiecej, a oksytocyna jest bezpośrednio związana z poczuciem zaufania i komfortu. Wykazano również, że niemowlęta płci żeńskiej są brane na ręce i obdarzane czułością cztery razy częściej niż chłopcy. Stanowi to dowód na biologiczne i społeczne powiązanie między kobiecością a wzmacnianiem poprzez uwagę.
Dodatkowo badania nad poziomem uwagi poświęcanej dzieciom przed okresem dojrzewania i w jego trakcie pokazują, że dziewczynki konsekwentnie otrzymują jej więcej niż chłopcy. Korelacja ta sugeruje zarówno nagradzający charakter uwagi dla dziewczynek, jak i modelowanie zachowań u chłopców w kierunku większej niezależności, poprzez wychowywanie ich tak, by nie polegali na uwadze jako głównym źródle wzmocnienia.
Socjalizacja kobiet
Małe dziewczynki rywalizują w zupełnie innym wymiarze niż chłopcy. Podczas gdy chłopcy walczą głównie w sferze fizycznej, dziewczynki walczą w sferze psychologicznej. Nie oznacza to, że dziewczynki nie dochodzą do rękoczynów, ale znacznie częstsza jest walka psychologiczna, a w żadnym obszarze nie jest ona tak skuteczna, jak w odbieraniu wzmacniającej uwagi w ramach kobiecej grupy społecznej.
Dziewczynki mają przewidywalną tendencję do tworzenia małych, zamkniętych grup rówieśniczych już od momentu rozpoczęcia przedszkola. Taka grupa stopniowo staje się źródłem nagrody i wzmocnienia społecznego, wykluczając tych, którzy do niej nie należą, i wzmacniając tych, którzy są jej częścią. Ta dynamika może utrzymywać się przez szkołę średnią (np. kliki), studia, a nawet dorosłe życie. Wspólnym mianownikiem wszystkich tych struktur jest jednak rola uwagi jako czynnika potwierdzającego wartość jednostki.
Jeśli jedna członkini grupy obrazi inną, to o wyniku konfliktu zazwyczaj decyduje hierarchia oparta na zdolności danej osoby do przyciągania i utrzymywania uwagi. Najgorszą konsekwencją takiego konfliktu jest wykluczenie z grupy, czyli całkowite odebranie tej wzmacniającej uwagi. W ten sposób grupa buduje hierarchię wpływów w oparciu o to, jak skutecznie każda dziewczyna potrafi zdobywać i utrzymywać uwagę. Źródło tej uwagi może być dowolne: z wnętrza grupy, spoza niej, a po okresie dojrzewania szczególnie cenna staje się uwaga płci przeciwnej.
Zdolność przyciągania uwagi wyznacza pozycję społeczną w grupie. Im bardziej atrakcyjna jest dziewczyna, tym większą ma popularność i wpływ. Nie oznacza to, że każda kobieta jest tego świadoma, ale gdy zostaje wykluczona z grupy, wysoka zdolność przyciągania uwagi może sprawić, że stanie się obiektem niechęci. Uwaga nadal może służyć jako źródło potwierdzenia (np. poprzez zazdrość innych), zmienia się jednak jej kontekst i intencja.
W ten sposób kobiety wykorzystują uwagę nie tylko do budowania własnego poczucia wartości, zarówno indywidualnie, jak i grupowo, ale także jako narzędzie rywalizacji między sobą. O wiele bardziej dotkliwe niż fizyczna konfrontacja jest długofalowe pozbawienie kogoś tej wzmacniającej uwagi lub podważenie zdolności danej kobiety do jej zdobywania. W połączeniu z naturalnie wyższą zdolnością kobiet do komunikacji, zarówno werbalnej, jak i niewerbalnej (czyli komunikacji ukrytej), daje to ogromny potencjał do osłabiania rywalek.
To może tłumaczyć naturalną skłonność kobiet do plotkowania. Gdy kobieta atakuje reputację i charakter innej („ona to puszczalska”), w istocie podważa jej zdolność do przyciągania uwagi, delegitymizując ją jako jej źródło.
Tykanie zegara
Dodajmy teraz do tej złożonej potrzeby uwagi fakt, że kobieta wraz z wiekiem traci swoją atrakcyjność na rynku seksualnym. Warto pamiętać, że podstawowym narzędziem kobiety do przyciągania uwagi jest jej seksualność i fizyczna atrakcyjność, nagradzana przez mężczyzn. To z kolei sprawia, że rywalizacja o uwagę nasila się w miarę zbliżania się kobiety do jej „daty ważności”.
W ciągu ostatnich 30 lat nastąpił wyraźny nacisk, poprzez feminizację, aby osłabić to naturalne dążenie lub przekierować źródła potwierdzenia na inne obszary (np. karierę, niezależność, nagrody wewnętrzne itd.). Jednak w zachodniej kulturze zorientowanej na kobiety nie zostało to w pełni zrealizowane, o ile w ogóle jest to możliwe. Wystarczy spojrzeć na niezliczoną liczbę produktów kosmetycznych i sposób ich reklamowania w mediach. 90% reklam skierowanych do „kobiet kariery” nadal dotyczy urody. Niezależnie od społecznych narracji, tej dynamiki uwagi nie da się zignorować.
Nie korzystaj z mediów, które nie są dla ciebie przeznaczone
„Atencjuszka”
Co więc tak naprawdę odróżnia tę dynamikę uwagi jako „waluty”, używaną przez kobiety w ich społecznej hierarchii, od jawnej „atencjuszki”, która ma dziesiątki męskich „orbiterów” i tysiące znajomych na Facebooku?
Odpowiedź tkwi w metodach i w tym, jak daleko dana kobieta jest gotowa się posunąć, by utrzymać poziom uwagi, który jej odpowiada. Bardzo łatwo jest spekulować na temat psychologicznych powodów, dla których niektóre kobiety „potrzebują” więcej uwagi niż inne, problemy z ojcem, wykluczenie z grupy rówieśniczej, niskie poczucie własnej wartości, zaburzenia osobowości itd., natomiast trudniejsze jest zrozumienie sposobów, w jakie tę uwagę zdobywają oraz reakcji, jakie to wywołuje u innych, zwłaszcza w kontekście różnic płciowych.
To, co wyróżnia zachowanie „atencjuszki”, to jawność w zabieganiu o uwagę. Trzeba pamiętać, że preferowanym stylem komunikacji kobiet jest działanie pośrednie, subtelne. W działaniach „atencjuszki” tej subtelności nie ma, ani w zdobywaniu, ani w utrzymywaniu uwagi. Owszem, inne kobiety mogą postrzegać to jako atak, ponieważ taka osoba „zabiera” im należną część uwagi, ale w szerszym ujęciu zdradza ona ukryte zasady kobiecej gry o uwagę.
Dążąc do uwagi w sposób jawny, „atencjuszka” w istocie wchodzi na teren typowy dla męskiego stylu komunikacji, bezpośredniego i otwartego. W „żebraniu o uwagę” nie ma (albo jest znacznie mniej) finezji, dlatego odbierane jest to jako pozbawione klasy i prostackie.
Źródło: Your Attention Please
Zobacz na: Efekt kosza z krabami
Jesteś pasterzem a nie inżynierem – Prof. Russell Barkley o rodzicielstwie
Test z pianką – Walter Mischel [Siła Woli i Odroczona Gratyfikacja]
„Wokeizm” jako kobiece wzorce zachowań – Helen Andrews
Koncepcja Czystej Karty [Czysta Tablica/Tabula Rasa] – Steven Pinker
Problemy z jej tatusiem staną się twoim problemem. Ciężko kochać kobietę, która nigdy nie była kochana.
Dlaczego kobiety zdradzają: niewygodna prawda o kobiecej niewierności – rozmowa z Michelle Langley
Najnowsze komentarze